على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3996

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ياده ( y de ) ا . پ . رشوه و پاره‌اى كه بقاضى مىدهند و هر چيزى كه داده مىشود براى اجراى يك عمل ناروا و غير مشروعى . و قوه حافظه . يار ( y r ) ا . پ . دوست و محب و رفيق و همدم و اعانت كننده و معين و حامى و دستگير و معشوق . و زور و قوت و توانايى . و دسته هاون . و يار جان : دوست موافق . و يار شدن : دوست شدن و عقد دوستى بستن . و يار غار : دوست موافق و معتمد و لقب ابو بكر رضى اللّه عنه . و يار وفادار : دوست ثابت قدم و پايدار در دوستى و معشوق باوفا . يار ( y rr ) ص . ع . از اتباع حار است . يق : حار يار . يارا ( y r ) پ . كلمه ندا يعنى اى يار و اى دوست . يارا ( y r ) ا . پ . قوت و قدرت و توانايى و مقاومت و دليرى و شجاعت و جرئت . و مجال و فرصت . يارا ( y r ) ا . پ . مأخوذ از تركى - زخم و جراحت . يارابه ( y r be ) ا . پ . ريشهء گياهى كه از تخم آن روغن مىگيرند . و نانى كه از آن ريشه مىسازند . يار اسپند ( y r - espand ) و يار اسفند ( y r - esfand ) ا . پ . اسفنديار پسر گشتاسب . ياران ( y r n ) ا . پ . ج . يار . ياران ( y r n ) ا . پ . دوست . و اديب و مرد خوش صحبت . و مرد شاد و خرم . و دوست موافق . و ياران شدن : دوستى داشتن و دوست شدن . يارانه ( y r ne ) ص . پ . دوستانه . ياراى ( y r y ) پ . كلمه ندا يعنى اى يار و اى دوست . ياراى ( y r y ) ا . پ . يارا . يارائى ( y r 'i ) ا . پ . قوت و قدرت و توانايى و يارى و معاونت و چاره و دوستى . يا رب ( y - rab ) پ . كلمهء ندا مأخوذ از تازى - يعنى اى خدا و شعرا اين كلمه را در موقع ناله و زارى و شكايت استعمال مىكنند . يارباز ( y r - b z ) ص . پ . زن هرزه و شهوتى . يارپوز ( y r - puz ) ا . پ . نعناع . يارج ( y raj ) ا . پ . دل و خاطر . و دست برنجن و ياره . يا رد ( y rd ) ا . پ . ذرع انگليسى را گويند كه مساوى است با چهارده گره . يا رد ( y rad ) پ . سيوم شخص مفرد از زمان حال و استقبال فعل يارستن يعنى مىتواند و قدرت دارد و از دستس برمىآيد . يار دم ( y rdom ) ا . پ . مأخوذ از تركى - معاونت و دستگيرى و اعانت . ياررس ( y r - ras ) ا . پ . يارى دهنده . و يارى و مدد و كمك . يارستن ( y rastan ) و ( y restan ) ف ل - م . پ . توانستن و قدرت و توانايى داشتن و همت داشتن . و دست درازى كردن و زبردستى نمودن و تعدى كردن و آموختن اخلاق و آداب نيك و با ادب كردن و نيك تربيت كردن . و شرمنده و خجل شدن . يارسه ( y rase ) ا . پ . خفاش و شپره . يارش ( y rec ) ا . پ . دوست و محبوب . يار شمشى ( y rcamci ) ا . پ . مأخوذ از تركى - صلح و آشتى و انفاق و اتحاد . و زينت و آرايش . يارغو ( y rqu ) ا . پ . مأخوذ از تركى - مناقشه و ستيزه و منازعه و دعوا و هر فتنه و هنگامه‌اى كه در ميان مردم اتفاق مىافتد . و ديوان عدالت . يارغوچى ( y rqu - ci ) ا . پ . مأخوذ از تركى - قاضى و حاكم و داور . يار فروشى ( y r - faruci ) ا . پ . واو مجهول - تحسين و تعريف و پذيرايى . يارق ( y raq ) ا . ع . مأخوذ از ياره فارسى - دست برنجن پهن . يارك ( y rak ) ا . پ . مصغر يار يعنى دوست خرد و كوچك . و پرده‌اى كه بر سر و روى جنين كشيده شده و بتازى سلامى گويند و زهدان و مشيمه . و دوست لافنده و هرزه و بيكار . و نوعى از خوانندگى اوباش . و رندان بدخشان . ياركى ( y raki ) و يارگى ( y ragi ) ا . پ . قدرت و قوت و توانايى و زور و قابليت و شجاعت و دلاورى . و مجال و فرصت . يارم ( y rom ) ا . پ . مأخوذ از تركى - نصف و نيمه . يارمند ( y r - mand ) ا . پ . دوست و اعانت‌كننده و يارى دهنده و داراى دوستى . يارمندى ( y r - mandi ) ا . پ . كمك و يارى و اعانت . و يارمندى كردن : اعانت كردن . يارنامه ( y r - n me ) ا . پ . كردار نيك و نام نيك و نيكنامى . يارند ( y rand ) ا . پ . نفرت